Je hebt een half uur, je schoenen staan klaar en je loopt de deur uit. Na drie straten sta je bij hetzelfde kruispunt als gisteren en sla je weer linksaf. Niets mis mee: een vertrouwd rondje haalt de drempel weg. Maar wie wil groeien, afwisseling zoekt of op een onbekende plek loopt, heeft baat bij een route die bewust gekozen is.
Dit artikel is voor beginnende en recreatieve lopers die willen weten waar een goede hardlooproute aan voldoet. Je leest hoe je de afstand bepaalt, wanneer een rondje of juist heen en weer handig is, wat ondergrond, groen en hoogteverschil met je loop doen en waar je op let in het verkeer en in het donker. Daarna zie je hoe je zo'n route in een paar klikken maakt in de routeplanner en op je horloge zet.
01 · AfstandHoe lang moet je hardlooproute zijn?
Begin bij de training die je wilt doen, niet bij de kaart. Veel beginnersschema's werken met minuten in plaats van kilometers, en dat is een prettig uitgangspunt: je loopt een half uur rustig, hoe ver je daarbij komt volgt vanzelf.
Wil je toch weten welke afstand je route moet hebben, reken dan je tijd om met je gemiddelde tempo. Loop je rustig ongeveer 7:00 min / km11:16 min / mi, dan kom je in dertig minuten op zo'n 4,3 km2,7 mi. Bij 6:00 min / km9:39 min / mi is drie kwartier ongeveer 7,5 km4,7 mi. Met de tempo-calculator reken je dat voor je eigen tempo uit.
Een paar vuistregels per soort training:
Rustige duurloop: de afstand mag wat ruimer zijn dan je denkt nodig te hebben. Een route met een stukje extra dat je kunt overslaan, geeft speelruimte op dagen dat het zwaarder voelt. Interval- of tempotraining: zoek een vlak, overzichtelijk stuk zonder oversteken, waar je ongestoord kunt versnellen. De route eromheen is vooral inlopen en uitlopen. Lange duurloop: plan hem zo dat je halverwege langs huis, je auto of een kraan komt. Dan kun je drinken, iets uittrekken of stoppen als het niet gaat.
Volg je een persoonlijk hardloopschema, dan staat bij elke training al hoe lang of hoe ver je loopt. Verderop lees je hoe je zo'n training direct aan een route koppelt.
02Rondje of heen en weer?
Een rondje voelt als een echte tocht: je komt steeds langs iets nieuws en je eindigt waar je begon. Een heen-en-weerroute (je loopt een stuk heen en keert om) wordt vaak onderschat, maar heeft voor beginners een paar duidelijke voordelen:
Makkelijk inkorten. Voelt het zwaar, dan keer je eerder om. Je verdwaalt niet en weet precies hoe ver het terug is. Wind in je voordeel. In een vlak en winderig land als Nederland maakt de wind veel uit. Loop het eerste deel tegen de wind in, dan heb je hem in het tweede deel, als je moe bent, in de rug. Bekend terrein. Op de terugweg ken je elke afslag en elke oneffenheid, wat in de schemering prettig is.
Een derde vorm is een kleine lus van bijvoorbeeld 2 km1,2 mi rond je huis, die je een paar keer loopt. Dat is minder afwisselend, maar je komt steeds langs je voordeur voor water, een extra laag of een toiletstop. Voor je eerste trainingen of een korte intervalsessie werkt dat goed.
03 · OndergrondOndergrond: asfalt, paden of onverhard
De ondergrond bepaalt hoe je loop voelt en hoe goed je kunt doorlopen.
Asfalt en klinkers zijn voorspelbaar en vlak. Je ziet waar je je voeten neerzet, ook in de regen of als het donker wordt. Het nadeel: vaak loop je dan langs straten met verkeer en oversteken. Voet-, fiets- en parkpaden combineren een vlakke ondergrond met minder auto's. Veel lopers vinden dit de prettigste middenweg. Op drukke fietspaden houd je wel rekening met fietsers: blijf aan de kant en kijk om voordat je uitwijkt. Onverhard, zoals gravel, bospaden, gras en zand, voelt voor veel lopers zachter en is afwisselender. Na regen kan het modderig en glad worden en in het donker zie je kuilen en wortels slechter. Zacht zand is bovendien flink zwaarder dan een verhard pad, dus reken op een lager tempo.
Of een zachte ondergrond blessures voorkomt, is niet eenduidig aangetoond. Kies vooral wat comfortabel voelt en wissel gerust af. Loop je vaak onverhard, lees dan ook hoe je hardloopschoenen kiest met een profiel dat bij die ondergrond past.
04Groen en water
Een route door een park, langs een rivier of door het bos voelt voor veel mensen rustiger dan een rondje langs drukke straten. Je hebt vaak minder verkeer en minder stoplichten, en er valt meer te zien. Wil je hardlopen gebruiken om je hoofd leeg te maken, dan kan zo'n route helpen; in hardlopen tegen stress lees je meer over rustig lopen voor ontspanning.
Houd wel rekening met twee dingen. Langs open water en op dijken staat vaak meer wind, wat een rustige loop zwaarder maakt. En parken en bospaden zijn 's avonds meestal niet verlicht. Een groene route die overdag ideaal is, is in november om half zeven misschien niet je beste keuze.
05 · HoogteverschilVlak of heuvelachtig
In grote delen van Nederland zijn bruggen, viaducten, dijken en duinen de enige 'heuvels'. Toch kan ook een paar korte hellingen een rustige loop zwaarder maken dan je verwacht. Op een helling stijgt je inspanning bij hetzelfde tempo, dus loop bergop gerust langzamer en houd je ademhaling als maatstaf.
Kies voor rustige lopen en je eerste weken bij voorkeur een vlakke route: dan blijft je inspanning gelijkmatig. Wil je juist kracht en loopvaardigheid opbouwen, dan zijn een paar hellingen een goede aanvulling. In het artikel over sneller hardlopen lees je hoe je heuveltraining doseert, ook met bruggen als helling.
Een routeplanner laat het aantal hoogtemeters en een hoogteprofiel zien. Zo zie je vooraf waar de klim zit en of die aan het begin of aan het eind van je ronde ligt.
06 · VeiligheidVeilig onderweg: verkeer, oversteken en donker
Verkeer en oversteken
Elke drukke oversteek is een moment waarop je stilstaat of moet opletten. Kies, zeker voor intervallen, een route met zo min mogelijk drukke kruisingen. Een omweg via een tunnel of een rustige zijstraat is vaak sneller dan wachten bij een stoplicht.
De RunCulture-routeplanner telt de stoplichten op je route en zet het aantal onder de balken van Deze route. Met de kaartlaag Stoplichten zie je waar ze staan, zodat je de route zo nodig om een drukke kruising heen sleept. Wil je minder vaak stilstaan, kies dan bij de routevoorkeuren Liever rustige wegen.
In Nederland loop je als voetganger op het trottoir of voetpad. Is dat er niet, dan mag je het fietspad gebruiken, en ontbreekt ook dat, dan de berm of de uiterste rand van de weg. Loop je over de weg of in de berm, dan is het een veelgegeven advies om links te lopen, tegen het verkeer in. Zo zie je auto's aankomen. Dat is een veiligheidsadvies, geen wettelijke verplichting. Ga er nooit van uit dat een automobilist je gezien heeft, en zet muziek zacht genoeg om verkeer te horen.
Hardlopen in het donker
Van oktober tot maart loop je in Nederland al snel een deel van je trainingen in het donker. Kies dan bij voorkeur een route met straatverlichting en een stoep of verlicht fietspad. Onverlichte paden kunnen prima met een goede hoofdlamp, maar zijn op een onbekend stuk minder geschikt. In de routeplanner helpt de routevoorkeur Liever verlicht daarbij.
Zichtbaarheid maakt veel verschil. Volgens de ANWB zien automobilisten een voetganger in donkere kleding pas op ongeveer 20 meter, in lichte kleding op ongeveer 50 meter, en met reflecterende materialen word je tot wel 150 meter eerder opgemerkt. Hoe je zichtbaar blijft in het donker lees je in het artikel over winterkleding. Over een hoofdlamp en reflectie vind je meer bij de hardloopaccessoires.
Let op: een routeplanner kent verlichting alleen uit OpenStreetMap, en niet elk pad heeft die informatie. In de RunCulture-routeplanner zie je dat aan de balk Verlicht. Ga er op een computer met je muis op staan en je leest hoeveel procent verlicht, onbekend en niet verlicht is. Klik of tik je erop, dan staat het onbekende deel gearceerd in de balk en kleuren die stukken op de lijn grijs. Onbekend telt niet als verlicht, dus het percentage is een ondergrens. Heeft de kaart voor minder dan een tiende van de route gegevens over verlichting, dan staat er een streepje. De planner weet ook niet of de lampen die avond branden, of een park 's avonds prettig voelt of dat er werkzaamheden zijn. Loop een nieuwe route bij voorkeur eerst bij daglicht, of bekijk hem vooraf in de satellietweergave om te zien langs welke bebouwing en paden hij loopt.
Laat weten waar je loopt
Ga je alleen, zeker op een nieuwe of afgelegen route, laat dan iemand weten welke route je loopt en hoe laat je ongeveer terug bent. Een opgeslagen route kun je als link delen. Deel je een route openbaar, bijvoorbeeld in een clubchat, bedenk dan dat een rondje vanaf je voordeur laat zien waar je woont. Wissel je vaste routes en tijden ook af als je vaak alleen loopt.
07 · Drinkwater en wcDrinkwater en toiletten
Voor een rustige run van een half uur tot een uur heb je meestal geen drinkstop nodig. Bij langere lopen of warm weer is het fijn als je route langs water komt. Plan dan langs je eigen huis, een openbare kraan of een plek waar je iets kunt kopen. Hoeveel je nodig hebt, lees je in drinken tijdens warme runs.
In de RunCulture-routeplanner zet je onder Kaartlagen drinkwaterpunten, openbare toiletten en stoplichten elk op Alles, Alleen op route of Geen. Alleen op route toont wat je onderweg tegenkomt, bij drinkwater de openbare kranen binnen zo'n 50 meter van je route; Alles laat ook de punten in de omgeving zien. Liggen punten dicht op elkaar, dan worden ze samengevoegd tot één; zoom je in, dan komen ze weer los. De gegevens komen uit OpenStreetMap. Ga er niet blind op af: een kraan kan kapot of verplaatst zijn en wordt in de winter vaak afgesloten tegen vorst. Neem op lange of warme lopen altijd zelf water mee.
Toiletten zijn lastiger te plannen. De kaartlaag helpt je op weg, maar een openbaar toilet kan 's avonds of buiten het seizoen dicht zijn. Stations, sportparken, tankstations en horeca langs de route zijn de andere voor de hand liggende opties, en een kleine lus langs huis lost het helemaal op.
08 · AfwisselingAfwisseling: niet elke dag hetzelfde rondje
Een vaste route is handig: je hoeft niet na te denken en je ziet je vooruitgang op een herkenbaar parcours. Maar steeds hetzelfde rondje kan op den duur saai worden, en een nieuwe omgeving maakt een training vaak lichter in je hoofd.
Een paar manieren om af te wisselen zonder elke keer opnieuw te zoeken:
Bouw een kleine verzameling van drie of vier routes op verschillende afstanden, zodat je per dag kiest wat past. Loop je vaste rondje andersom. Dezelfde straten voelen in omgekeerde richting anders, en de klim zit ineens op een andere plek. Pas de ondergrond aan het seizoen aan: bospaden in de zomer, verlichte routes in de winter.
Lukt het met slecht weer niet om de deur uit te gaan, dan helpen de tips in motivatie bij slecht weer.
09 · Op een onbekende plekEen route vinden op een onbekende plek
Op vakantie of een werkreis weet je niet welke straten prettig zijn om te lopen. Vraag het bij je accommodatie of kijk of er een runclub in de buurt is die samen loopt. Loop je eerste ronde bij daglicht en kies dan een heen-en-weerroute vanaf je hotel: zo vind je altijd de weg terug.
Een routeplanner kan vooraf een rondje op de juiste afstand voorstellen. Bekijk de route daarna in de satellietweergave om te zien of hij langs een strand, park of drukke weg loopt. Meer tips over routine, gear en veiligheid in het buitenland lees je in hardlopen op reis.
10 · RouteplannerZo maak je een route met de RunCulture-routeplanner
Met de gratis routeplanner van RunCulture maak je een hardlooproute op elke afstand, van een kort rondje tot een lange duurloop, waar ook ter wereld. Je hebt er geen account voor nodig.
Startpunt en afstand
Zoek een straat of plek, gebruik je huidige locatie of klik op de kaart. Kies daarna een afstand en klik op Genereer route. De planner stelt rondjes voor die binnen een paar procent van je afstand blijven. Daar kunnen ook bekende rondjes tussen zitten die andere lopers in de buurt opsloegen of deelden. De planner neemt dan alleen het rondje over, met een aanloop vanaf jouw startpunt; waar die lopers begonnen of wie ze zijn, zie je niet. Bevalt geen enkel voorstel, dan vraag je er met Genereer route een nieuw bij; op je telefoon doe je dat met de plusknop. Daar klapt de startlocatie in zodra er een route staat: tik op de speld om hem te wijzigen.
Routevoorkeuren: een richting, geen garantie
Met de knop met schuifjes naast Genereer route open je de routevoorkeuren, ook al vóór je eerste voorstel. Daar kies je:
Vorm: rondje of heen & weer. Ondergrond: vooral paden (voet-, fiets- en parkpaden, weg van straten met auto's), vooral verhard of onverhard. Omgeving: groen, water of groen en water. Hoogteverschil: zo vlak mogelijk of heuvelachtig. Verlichting: liever wegen en paden met straatverlichting, handig in het donker. Verkeer: liever rustige wegen, met weinig stoplichten en weg van drukke wegen zonder stoep. Weinig bochten: een experimentele optie die een paar rondjes maakt en het rondje met de minste bochten kiest.
Zie de voorkeuren als een richting. De planner zoekt rondjes die er zo goed mogelijk bij passen, maar kan niet maken wat er in de buurt niet is. Is er bijvoorbeeld weinig groen, dan krijg je een melding dat dit het groenste rondje is dat gevonden werd.
Lees het voorstel
Elke route krijgt een score voor lopersgeluk, van 0 tot 100 procent: hoe fijn het rondje loopt. Dat geldt ook voor een route die je zelf tekent. Natuur telt het zwaarst, groen volledig en water voor de helft. Daarna komen paden zonder auto's, rustige wegen en weinig stoplichten, een vloeiende lijn zonder veel bochten of heen en terug over dezelfde weg, en een afstand die klopt. Verlichting en onverhard tellen niet mee; die lees je af aan hun eigen balk. Ontbreken er kaartgegevens, bijvoorbeeld over groen of stoplichten, dan telt dat onderdeel neutraal. Klik op de score en je ziet hoeveel punten elk onderdeel oplevert. Met die score kiest de planner welke rondjes hij je voorstelt. Heb je routevoorkeuren gekozen, dan weegt je voorkeur het zwaarst.
Op elk voorstelkaartje staan de afstand, de looptijd en het lopersgeluk. Daarnaast zie je de percentages van je gekozen voorkeuren, zoals het deel door groen, of van de maat die je in de legenda hebt vastgezet. Zo vergelijk je de voorstellen op wat jij belangrijk vindt. Op een computer haal je een ander voorstel in beeld door er met je muis op te gaan staan, met zijn cijfers erbij; met een klik maak je het actief.
Onder Deze route staan de afstand, de looptijd en de geschatte calorieën. Daaronder volgen balken voor lopersgeluk, pad, onverhard, door groen, langs water en verlicht, het aantal stoplichten en een rij Hoogteprofiel met een kleine hoogtelijn en je hoogtemeters. Klik op die rij voor een groot hoogteprofiel dat je over de kaart kunt verslepen. Het vraagteken bij elke balk legt uit wat meetelt. Ga met je muis op een balk staan en dat deel van de route licht op de kaart op; klik of tik erop om het vast te zetten. Op je telefoon staan de balken in de Legenda: tik onderin op je lopersgeluk.
Op de kaart staan kilometerpunten en pijlen voor de looprichting. Onder Kaartlagen zet je onder meer drinkwaterpunten, toiletten en stoplichten aan. Met Community-routes zie je als stippen de startpunten van routes die andere lopers openbaar hebben gedeeld; klik of tik op een stip om de route te openen. Met Eigen routes zet je je opgeslagen routes op de kaart; daarvoor log je in. Met de knop Satelliet bekijk je de route op luchtfoto's; op je telefoon staat die optie bovenin Kaartlagen.
De informatie komt uit open kaartdata die door een wereldwijde community wordt bijgehouden. Dat is een goede indicatie, maar geen garantie: een pad kan afgesloten zijn of er anders bij liggen dan de kaart zegt.
Hoeveel calorieën verbrand je met hardlopen?
Bij elke route schat de planner hoeveel actieve calorieën je verbrandt: de energie bovenop wat je lichaam in rust al gebruikt. Op vlak terrein is dat ongeveer 0,9 kcal per kilo lichaamsgewicht per kilometer, en dat hangt nauwelijks af van je tempo. Loop je 10 km6,2 mi over vlak asfalt en weeg je 70 kilo, dan verbrand je zo'n 600 kcal. Bergop kost meer, en zand of gras ook. De planner rekent daarom per stukje route met de helling en de ondergrond, en met je tempo.
Je gewicht vul je optioneel in je profiel in, of je past het aan via de calorietegel; zonder gewicht rekent de planner met 70 kilo. Zie het getal als een schatting met een marge van zo'n 10 tot 15 procent, want de ene loper loopt zuiniger dan de andere. Telt een horloge of app ook je rustverbruik mee, dan komt het daar hoger uit. Wil je het voor een andere afstand, tempo of hoogteverschil uitrekenen? Gebruik de calorieën-calculator voor hardlopen.
Zelf tekenen of aanpassen
Weet je al welke kant je op wilt, gebruik dan de tekenknop met het potlood naast de routevoorkeuren en klik of tik punten op de kaart. Die knop staat er ook als er al voorstellen zijn, en met dezelfde knop verlaat je de tekenmodus weer. De route volgt vanzelf paden en straten. Een gegenereerd voorstel pas je op dezelfde manier aan door aan de punten te slepen, bijvoorbeeld om een drukke oversteek te vermijden.
Opslaan en delen
Sla je een route op, dan opent hij in een nieuw tabblad op een eigen pagina met een vaste link, die je naar een loopmaatje of je loopgroep stuurt. Bij een rondje kun je bij het opslaan Startpunt verbergen aanzetten: de route blijft zichtbaar, je precieze startpunt niet. Een route met een openbare link kan ook bij anderen onder Community-routes op de kaart staan; ook daar zien ze dan je echte startpunt niet. Opslaan kan zonder account; vul je je e-mailadres in, dan koppel je de route later aan je account. Ben je ingelogd, dan vind je je routes terug via Opgeslagen routes in het …-menu of met de kaartlaag Eigen routes.
11 · Route op je horlogeJe route op je horloge
Een route op je horloge is handig op een onbekende plek: je ziet de lijn en hoeft niet steeds je telefoon te pakken. De meeste sporthorloges kunnen een GPX-bestand inlezen. In de routeplanner klik je op de downloadknop naast Route opslaan (Download GPX) en importeer je het bestand in de app van je horloge als parcours of course. Hoe dat precies gaat, verschilt per merk. Wil je weten wat een horloge onderweg nog meer voor je kan doen, lees dan over wearables voor hardlopers.
Heb je een Garmin, dan kan het rechtstreeks. Ben je ingelogd, dan opent de downloadknop een menu om te versturen, met Naar Garmin Connect™ en Download GPX. Heb je Garmin Connect™ nog niet gekoppeld, dan staat daar Garmin Connect™ koppelen. Een route die je nog niet hebt opgeslagen, verstuur je met Opslaan en naar Garmin Connect™. De route komt als course in Garmin Connect™, met drinkwaterpunten langs de route als waterpunt. Na de volgende synchronisatie vind je hem op je horloge onder Navigatie > Courses. Meer hierover lees je in je route rechtstreeks op je Garmin-horloge.
12 · Koppelen aan je schemaRoutes koppelen aan je schema
Volg je een persoonlijk hardloopschema van RunCulture, dan heeft elke training een knop Route. De planner rekent dan meteen met de afstand van die training, en je kiest een opgeslagen route of plant een nieuwe. Hoe dat stap voor stap werkt, lees je in route koppelen aan een training. Synchroniseer je je schema met Garmin Connect™, dan kunnen gekoppelde routes voor trainingen in de komende 14 dagen automatisch als course meegaan.



