01 · Dlaczego zaczynamy za szybkoDlaczego początki tak często są za szybkie
Zna to prawie każdy, kto zaczyna biegać: zakładasz buty, ruszasz z entuzjazmem i po kilku minutach stoisz, łapiąc oddech. To niewiele mówi o twoich predyspozycjach. Tempo było po prostu za wysokie dla ciała, które nie przywykło jeszcze do biegania.
Kondycja często rośnie szybciej, niż nadążają za nią mięśnie, ścięgna i kości. Dlatego trening w trzecim tygodniu może już wydawać się łatwy, choć nogi wciąż potrzebują czasu, żeby przyzwyczaić się do wstrząsów przy każdym kroku. Spokojne budowanie formy nie jest więc oznaką słabości, tylko sposobem na to, żeby za kilka miesięcy wciąż biegać.
02 · Bieg na przemian z marszemPierwsze tygodnie: bieg na przemian z marszem
Najpopularniejszy sposób na start to marszobieg: krótkie odcinki biegu przeplatasz marszem. Pierwszy trening może wyglądać na przykład tak: pięć minut marszu na rozgrzewkę, a potem osiem razy minuta spokojnego biegu z półtorej minuty marszu pomiędzy. Z tygodnia na tydzień odcinki biegu się wydłużają, a przerwy na marsz stają się względnie krótsze, aż przebiegniesz bez przerwy mniej więcej pół godziny.
Kilka praktycznych zasad na pierwsze tygodnie:
Dwa lub trzy treningi w tygodniu. To wystarczy, żeby robić postępy. Zostaw co najmniej jeden dzień odpoczynku między dwoma dniami biegowymi. Marsz jest częścią treningu. Przerwy na marsz należą do treningu i nie są porażką. Powtórka jest zawsze w porządku. Jeśli tydzień był ciężki, zrób go jeszcze raz, zanim pójdziesz dalej. Zacznij od swojego poziomu. Jeśli już teraz przebiegniesz dziesięć minut bez przerwy, nie musisz zaczynać od zera.
W naszym planie treningowym dla początkujących ta progresja jest rozpisana tydzień po tygodniu, łącznie z tygodniem, od którego zaczynasz, jeśli potrafisz już biec kilka minut.
03 · Jak szybko biegać?Jak szybko biegać? Tempo konwersacyjne
Dla osób początkujących wystarczy jeden test: czy w trakcie biegu dasz radę wypowiedzieć całe zdanie? Jeśli tak, wszystko gra. Jeśli po każdym słowie łapiesz powietrze, biegniesz za szybko; przejdź na chwilę do marszu i zacznij następny odcinek wolniej. Na początku to tempo konwersacyjne często wydaje się wręcz za wolne i właśnie o to chodzi.
Zegarek ani pulsometr nie są potrzebne. Jeśli później zechcesz mieć więcej punktów odniesienia, w tekście strefy tętna w praktyce przeczytasz, co dane o tętnie mówią, a czego nie. Jeśli zauważysz, że oddech szybko ci przyspiesza, pomogą wskazówki o technikach oddychania podczas biegania.
04Czego potrzebujesz?
Na początek potrzebujesz niewiele. Najważniejsze są wygodne buty do biegania: z miejscem na palce, bez punktów ucisku i z piętą, która się nie wysuwa. Drogie buty nie są warunkiem. Przeczytaj też, jakie buty do biegania do ciebie pasują i na co zwracać uwagę przy przymierzaniu.
Poza tym: ubrania, które nie obcierają i w których po dziesięciu minutach biegu nie jest ci za gorąco. Zegarek sportowy, aplikacja czy pas do pomiaru tętna mogą być fajnym dodatkiem, ale spokojnie zaczniesz ze zwykłym zegarem.
05 · Rozgrzewka i technikaMarsz na rozgrzewkę, marsz na koniec i technika
Każdy trening zacznij od pięciu minut energicznego marszu i zakończ kilkoma minutami spokojnego marszu. Dzięki temu mięśnie i stawy mają czas, żeby się rozgrzać i potem wyciszyć. Więcej pomysłów znajdziesz w tekście o rozgrzewce i schłodzeniu.
Techniką na początku nie musisz się zbytnio przejmować. Biegnij na luzie, z rozluźnionymi barkami i krótkimi, lekkimi krokami. Jeśli mimo to chcesz nad nią popracować, tekst o postawie i technice biegu podpowie kilka rzeczy, na które warto zwrócić uwagę.
06 · Ból i regeneracjaBól, regeneracja i dni odpoczynku
Trochę bólu mięśni czy zmęczone nogi po pierwszych treningach to norma. Ból, który narasta w trakcie biegu, trzyma się jednego miejsca albo zmienia twój sposób biegania, to sygnał, żeby przestać. Odpocznij wtedy, a utrzymujące się dolegliwości daj ocenić specjaliście. W tekście jak rozpoznawać kontuzje i im zapobiegać przeczytasz, które sygnały mają znaczenie.
Regeneracja zachodzi głównie między treningami. Dni odpoczynku i wystarczająca ilość snu są więc równie ważne jak same biegi; więcej o tym w tekście sen i regeneracja. Jeśli masz 60 lat lub więcej, w ostatnim roku przytrafiła ci się kontuzja albo zaczynasz po długiej przerwie od sportu, buduj formę jeszcze stopniowo. Jeśli nie wiesz, czy bieganie jest dla ciebie rozsądne, najpierw skonsultuj się z lekarzem rodzinnym.
07 · WytrwałośćWytrwałość: jak bieganie staje się nawykiem
Największym wyzwaniem zwykle nie jest pierwszy trening, tylko dziesiąty. Pomaga kilka rzeczy:
Stałe pory. Planuj biegi jak spotkania, na przykład we wtorek wieczorem i w sobotę rano. Małe kroki. Krótki trening, który się udał, motywuje bardziej niż długi, który poszedł gorzej. Notowanie. Ptaszek w aplikacji albo w kalendarzu sprawia, że widzisz swoje postępy. Bieganie w towarzystwie. Z przyjacielem, kimś z pracy albo z grupą biegową trudniej odpuścić. Plan B. Zastanów się wcześniej, co zrobisz, gdy będzie padać; tekst o motywacji przy złej pogodzie podsuwa konkretne pomysły.
Jeśli czujesz, że to przede wszystkim kwestia głowy, warto przeczytać, jak działa psychologia biegania: od wyznaczania celów po radzenie sobie ze słabszym dniem.
08 · Twoje pierwsze 5 kmKiedy pora na pierwsze 5 km?
Jeśli przebiegasz swobodnie mniej więcej pół godziny bez przerwy, 5 km3,1 mi jest zwykle w zasięgu. Ile czasu ci to zajmie, zależy od tempa: przy 7:00 min / km11:16 min / mi 5 km trwa około 35 minut. Osoby, które zaczynają od zera, zwykle potrzebują jeszcze kilku tygodni po osiągnięciu tych pierwszych 30 minut.
Jeśli chcesz trzymać się gotowego przykładu, wybierz plan treningowy dla początkujących. Jeśli biegasz już 20 minut lub dłużej, lepiej pasuje plan treningowy na 5 km. Wolisz plan, który uwzględnia twoje dni i poziom startowy? Utwórz wtedy spersonalizowany plan treningowy. Jeśli masz tylko dwa stałe terminy w tygodniu, z tekstu bieganie 2 razy w tygodniu dowiesz się, jak z takim planem dojść do pierwszych 5 km i dalej.



